Anazitisi Nosokomeia Thessalonikis Epikoinwnia Thessgiatro
Eggrafi Melwn  Oroi Xrisis Thessgiatro  Oroi Xrisis

Τι είναι το βρογχικό άσθμα στην παιδική ηλικία και ποιες θεραπείες υπάρχουν;

 
 
Το βρογχικό άσθμα (ΒΑ) ορίζεται σαν χρόνια φλεγμονή των βρόγχων (αεραγωγών) που χαρακτηρίζεται από την ποικίλου βαθμού απόφραξή τους και συνδυάζεται με βρογχική υπεραπαντητικότητα σε ποικίλα ερεθίσματα δηλαδή πιο εύκολη αντίδραση των βρόγχων και βρογχoσπασμό, στα ίδια ερεθίσματα σε σύγκριση με τους μη πάσχοντες.
 

Η χρόνια φλεγμονή προσδιορίζεται με ποικίλες μεθόδους όπως:

- Ανάλυση των βρογχικών εκκρίσεων μετά από πρόκληση βήχα και πτυέλων
- Ανάλυση βρογχοκυψελιδικού εκπλύματος (ΒΑL) και βρογχική βιοψία μετά από βρογχοσκόπηση
- Προσδιορισμό εκπνεόμενου NO,CO H2O2
- Προσδιορισμό ηωσινοφιλικών πρωτεϊνών στο αίμα, ισταμίνη και παράγωγα λευκοτριενίων στα ούρα

Απόφραξη των αεραγωγών θεωρείται ότι υπάρχει όταν έχουμε:

- Συριγμό
- Μειωμένη αναπνευστική λειτουργία
- Ανταπόκριση στα βρογχοδιασταλτικά ή σε θεραπεία άσθματος γενικότερα

Η βρογχική υπεραντιδραστικότητα προσδιορίζεται συνήθως:

- με δοκιμασία μελαχολίνης, ισταμίνης
- με δοκιμασία ψυχρού αέρα και
- με δοκιμασία άσκησης.
 
Οι περισσότερες δοκιμασίες που αναφέρονται παραπάνω απαιτούν την συνεργασία του ασθενούς επομένως δεν αφορούν τα παιδιά προσχολικής ηλικίας. Στην δική τους περίπτωση ο ορισμός του βρογχικού άσθματος, μπορεί να γίνει κυρίως με κλινικά κριτήρια. Μάλιστα, η 3η Διεθνής Διάσκεψη για την αντιμετώπιση του παιδικού άσθματος όρισε ως άσθμα, τα υποτροπιάζοντα επεισόδια συριγμού η/και βήχα, σε περιβάλλον όπου είναι πιθανή η εμφάνιση άσθματος και υπό την προϋπόθεση ότι άλλες σπάνιες καταστάσεις έχουν αποκλεισθεί. Και πάλι ο ορισμός είναι γενικός αν αναλογισθεί κανείς ότι το ΒΑ είναι ένα σύνδρομο που χαρακτηρίζεται από ετερογένεια με μεταβαλλόμενα σημεία και συμπτώματα σε διαφορετικές ομάδες ασθενών καθώς και μεταβλητότητα στον ίδιο τον ασθενή με την πάροδο του χρόνου.
 
 
Οι έρευνες των τελευταίων ετών ανέδειξαν ότι  η πρωταρχική υποκείμενη παθολογία στο παιδικό ΒΑ είναι η φλεγμονή των αεραγωγών, το αποτέλεσμα της φλεγμονής αυτής είναι η αναδόμηση των βρόγχων (remodeling) και ότι η αναδόμηση των αεραγωγών παρατηρήθηκε και σε μικρές ηλικίες.
 
Η αναγνώριση των διαφορετικών φαινοτύπων δηλαδή συμπτωμάτων και σημείων με τα οποία εμφανίζεται η νόσος του ΒΑ στην προσχολική ηλικία, ο καθορισμός των παραγόντων κινδύνου για εξέλιξη σε επίμονο βρογχικό άσθμα και η αναγκαιότητα έγκαιρης έναρξης της θεραπείας με σκοπό την προσπάθεια παρέμβασης στη φυσική πορεία της νόσου κρίνονται βασικά διαγνωστικά μέτρα για την ορθή αντιμετώπιση της νόσου.
 

Συμπτώματα βρογχικού άσθματος

Το άσθμα εκδηλώνεται με ένα ή περισσότερα από τα παρακάτω συμπτώματα:
 
⚡ βήχα
⚡ συρίττουσα αναπνοή ("βράσιμο")
⚡ δύσπνοια (δυσκολία στην αναπνοή)
⚡ συσφιγκτικό αίσθημα στο θώρακα ή και θωρακικό πόνο κατά την αναπνοή
 
Τα συμπτώματα αυτά είναι συνήθως παροξυσμικά, εμφανίζονται δηλαδή μετά από έκθεση σε κάποιο εκλυτικό παράγοντα και υποχωρούν με τη θεραπεία. Η συχνότητα εμφάνισης και η διάρκεια των συμπτωμάτων καθορίζουν τη βαρύτητα του άσθματος. Σε αρκετά παιδιά με άσθμα μερικά συμπτώματα (π.χ. βήχας ή "βράσιμο" κυρίως τη νύχτα ή μετά από άσκηση) μπορεί να επιμένουν και μετά το τέλος ενός παροξυσμικού επεισοδίου.
 
Όσον αφορά τους φαινοτύπους του ΒΑ, στην σημαντικότερη μέχρι σήμερα μελέτη προτείνονται τρεις για παιδιά προσχολικής ηλικίας με βάση κυρίως τα επεισόδια συριγμού.
 

✨ 1. Παροδικός πρώιμος συριγμός

Χαρακτηρίζει παιδιά με επεισόδια συριγμού πριν την ηλικία των 3 ετών που δεν εμφανίζουν παρόμοια επεισόδια στην συνέχεια. Τα επεισόδια αυτά παρουσιάζονται συνήθως μετά από ιογενείς λοιμώξεις του κατωτέρου αναπνευστικού και δεν σχετίζονται με οικογενειακό ιστορικό ΒΑ η με ευαισθητοποίηση σε αλλεργιογόνα. Τα μεσοδιαστήματα μεταξύ των επεισοδίων είναι χωρίς συμπτώματα.
 
Παράγοντες κινδύνου για αυτόν τον φαινότυπο είναι:
Μειωμένη αναπνευστική λειτουργία η οποία παραμένει μειωμένη και στην ηλικία των 6 ετών χωρίς όμως να συνεχίζουν να εμφανίζονται συμπτώματα. Αφορά βρέφη με μικρότερο μέγεθος αεραγωγών που παρουσιάζουν το φαινόμενο της δυσανάπτυξης, δηλαδή δυσανάλογη ανάπτυξη του πνευμονικού παρεγχύματος σε σχέση με το μέγεθος των αεραγωγών τους.
Κάπνισμα της μητέρας κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης και κατά την περιγεννητική περίοδο του βρέφους.
Προωρότης
Μεγαλύτερα αδέλφια ή συγχρωτισμός σε βρεφονηπιακούς σταθμούς
 
Αν και το 1/3 των παιδιών ηλικίας κάτωτων3 ετών,παρουσιάζουν επεισόδια συριγμού με ιογενείς λοιμώξεις του κατώτερου αναπνευστικού, το 60% από αυτά σταματούν μέχρι την ηλικία των 3 ετών και οπωσδήποτε μέχρι την ηλικία των 6 ετών.
 
   
 

✨ 2. Μη ατοπικά παιδιά με επεισόδια συριγμού

Χαρακτηρίζει παιδιά με επεισόδια συριγμού και μετά την ηλικία των 3 ετών τα οποία δεν παρουσιάζουν ατοπία.
 
Παράγοντες κινδύνου για αυτόν τον φαινότυπο είναι:
Σοβαρές ιογενείς λοιμώξεις του κατώτερου αναπνευστικού, κυρίως βρογχιολίτιδα με αναπνευστικό συγκυτιακό ιό (RSV). Παιδιά με ιστορικό βρογχιολίτιδας με RSV έχουν αυξημένες πιθανότητες να παρουσιάσουν επανειλημμένα επεισόδια συριγμού, τα οποία υποχωρούν μέχρι την ηλικία των 13 ετών.
 

✨ 3. Ατοπικά παιδιά με επεισόδια συριγμού

Χαρακτηρίζει παιδιά:
1) με επεισόδιο συριγμού πριν την ηλικία των 3 ετών μετά από ιογενή λοίμωξη του κατωτέρου αναπνευστικού και επεισόδια συριγμού μετά την ηλικία των 3 ετών (πρώιμη έναρξη) και
2) παιδιά χωρίς κανένα επεισόδιο συριγμού πριν την ηλικία των 3 ετών και επεισόδια συριγμού μετά την ηλικία των 3 ετών (όψιμη έναρξη).
 
Στην πρώτη περίπτωση τα παιδιά παρουσιάζουν αυξημένη προδιάθεση για παραγωγή μεγάλων ποσοτήτων IgE σε απάντηση σε αεροαλλεργιογόνα είτε εκτεθούν νωρίς σε αυτά είτε σε μεγαλύτερες ηλικίες. Επίσης, παρουσιάζουν επηρεασμένη αναπνευστική λειτουργία σε ηλικία 6 ετών παρότι σε ηλικία μικρότερη των 3 ετών, η αναπνευστική λειτουργία είναι κατά 50% καλύτερη από τα παιδιά, με παροδικά επεισόδια συριγμού. Τα ατοπικά παιδιά παρουσιάζουν μικρότερη «αντοχή» στις ιογενείς λοιμώξεις του αναπνευστικού και παρατεταμένη βρογχική υπεραντιδραστικότητα (περισσότερη από 3 μήνες) μετά από επανειλημμένες λοιμώξεις.
 
Στην δεύτερη περίπτωση τα παιδιά παρουσιάζουν την ίδια συχνότητα ευαισθητοποίησης σε κοινά αεροαλλεργιογόνα όπως στην πρώτη περίπτωση σε ηλικία 6 ετών, και μικρή αύξηση της IgE σε αυτή την ηλικία, φυσιολογική IgE ορού σε ηλικία 9 μηνών καθώς και φυσιολογική αναπνευστική λειτουργία στην ηλικία των 6 ετών. Επομένως καταλήγουμε ότι από το σύνολο των παιδιών που παρουσιάζουν επεισόδια συριγμού πριν την ηλικία των 3 ετών μια μικρή ομάδα έχουν γενετική προδιάθεση για την ανάπτυξη μετέπειτα ΒΑ.
 

Κλινικές μορφές του βρογχικoύ άσθματος

Πριν προχωρήσουμε στην θεραπευτική αντιμετώπιση των παιδιών με ΒΑ είναι απαραίτητη η σταδιοποίησή του σύμφωνα με τις διεθνείς οδηγίες. 
 
1. Το παροξυσμικό βρογχικό άσθμα. Όπου τα συμπτώματα εμφανίζονται σποραδικά, ύστερα από έκθεση σε αντιγόνο ή λοίμωξη του αναπνευστικού. Ασθενείς ευαισθητοποιημένοι σε γύρεις εκδηλώνουν παροξυσμούς σε ορισμένη εποχή του έτους, συνήθως την άνοιξη, (εποχιακό άσθμα). Το παροξυσμικό βρογχικό άσθμα χαρακτηρίζεται ελαφρύ, όταν ο ασθενής εμφανίζει σποραδικά 1 -2 φορές το μήνα δύσπνοια, δυσχέρεια στην πλήρωση του θώρακα με αέρα και συριγμό. Οι παροξυσμοί αυτοί, όπως έδειξαν συνεχεία μετρήσεις των αντιστάσεων των αεροφόρων οδών, ενδέχεται να είναι σοβαροί. Σπανιότερα σε παιδιά και νεαρά άτομα οι παροξυσμοί είναι ιδιαίτερης βαρύτητας.
 
2. Το χρόνιο βρογχικό άσθμα, όπου οι ασθενείς παρουσιάζουν απόφραξη σ όλη τη διάρκεια του χρόνου. Χαρακτηρίζεται ως βαρύ ή ελαφρύ, ανάλογα με τον βαθμό των νυχτερινών αφυπνίσεων λόγω δύσπνοιας, τον χρόνο που απαιτείται μετά την πρωινή αφύπνιση προκειμένου να υποχωρήσει η δύσπνοια και  την κατανάλωση βρογχο-διασταλτικών φαρμάκων.
 
3. Το αιφνίδιο βρογχικό άσθμα. Με τον όρο αυτό περιγράφονται επικίνδυνες για τη ζωή κρίσεις βρογχικoύ άσθματος. Οι ασθενείς παρουσιάζουν έντονη δύσπνοια και ορθόπνοια με αποτέλεσμα να αναγκάζονται να χρησιμοποιούν τους επικουρικούς μυς. Ενδέχεται να παρουσιάζουν συγχυτική κατάσταση, απώλεια των αισθήσεων και κυάνωση.
 

Θεραπεία

Η θεραπευτική αντιμετώπιση περιλαμβάνει αντιμετώπιση της οξείας κρίσης και χρόνια αντιμετώπιση σε συγκεκριμένη ομάδα ασθενών. Δεν υπάρχει θεραπεία που να επιτυγχάνει πλήρη ίαση της νόσου, αλλά υπάρχουν κάποιες κατηγορίες φαρμάκων που βοηθούν στον έλεγχο και την ανακούφιση των συμπτωμάτων, βελτιώνοντας παράλληλα και την πνευμονική λειτουργία.
 
Η θεραπεία συνίσταται σε  :
 
✨ Στην αποφυγή των ειδικών αντιγόνων, εφόσον αυτά εντοπίζονται στο περιβάλλον του ασθενή.
✨ Στην ειδική ανοσοθεραπεία (απευαισθητοποίηση).
✨ Στην φαρμακευτική θεραπεία
 
▶ Τα ρυθμιστικά φάρμακα, στα οποία ανήκουν τα αντιφλεγμονώδη. Τα εισπνεόμενα στεροειδή, έχουν την ισχυρότερη αντιφλεγμονώδη δράση και είναι θεραπεία πρώτης επιλογής ακόμη και για ασθενείς με ήπιο άσθμα.
▶ Τα βρογχοδιασταλτικά ανακουφίζουν τους ασθενείς από τα συμπτώματα σε μικρό χρόνο.
▶ Τέλος η χορήγηση σταθερού συνδυασμού εισπνεόμενου κορτικοστεροειδούς με βρογχοδιασταλτικό μέσω μιας συσκευής εισπνοών, η οποία βοηθά στον καλύτερο έλεγχο του άσθματος και στη βελτίωση της συμμόρφωσης των ασθενών στη θεραπεία.
 
Στο άσθμα υπάρχει μεγάλη μεταβλητότητα των κλινικών εκδηλώσεων ανάμεσα στους διάφορους ασθενείς αλλά και στον καθένα χωριστά.
 
Υπάρχει συσχετισμός δερματικών εκδηλώσεων (έκζεμα) και γενικότερα αλλεργίας και βρογχικού άσθματος. Τονίζεται η συμμετοχή του ψυχικού παράγοντα στην εκδήλωση του βρογχικoύ άσθματος και την πρόκληση των παροξυσμών.
 
Παρενέργειες των φαρμάκων :
 
Οι παρενέργειες των φαρμάκων που χρησιμοποιούνται για το βρογχικό άσθμα είναι κυρίως παρενέργειες των κορτικοειδών και είναι σε χορήγηση από το στόμα. Αυτά προκαλούν πιθανή οστεοπόρωση, ψυχολογικές διαταραχές, παχυσαρκία, αναστολή της ανάπτυξης στα παιδιά, αμηνόρροια, διαβήτη, υπερλιπιδαιμία, υπέρταση, καταρράκτη, γλαύκωμα, αιμορραγίες από το γαοτρεντερικό, αύξηση της συχνότητας των λοιμώξεων, αναζωπύρωση φυματίωσης, μυοπάθεια, κ.α.
 

Σκοπός της θεραπείας είναι:

✅  Η βελτίωση της ποιότητας ζωής με την ελαχιστοποίηση ή εξαφάνιση των συμπτωμάτων, όπως τον νυχτερινό βήχα ή τα συμπτώματα μετά από άσκηση
✅  Ο περιορισμός των απουσιών από το σχολείο-παιδικό σταθμό
✅  Η απουσία παρενεργειών από τα φάρμακα
 
Τα εισπνεόμενα κορτικοειδή χορηγούμενα έγκαιρα και για μακρύ χρονικό διάστημα φαίνεται να επηρεάζουν την φλεγμονή. Πρακτικά, σε χαμηλές ή μέτριες δόσεις στερούνται ανεπιθύμητων ενεργειών και υπάρχουν ελπίδες ότι παρεμβαίνουν στη φυσική πορεία της νόσου. Τα ευεργετικά τους αποτελέσματα δεν ισχύουν στο ήδη εγκατεστημένο μη ελεγχόμενο ΒΑ.
 
 
 

Παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση του βρογχικού άσθματος

✨ Γενετική προδιάθεση
✨ Έκθεση σε αλλεργιογόνα και ευαισθητοποίηση
✨ Λοιμώξεις
✨ Θεωρία υγιεινής
✨ Κάπνισμα
✨ Ενδοοικιακό αερισμό
✨ Ρύπανση της ατμόσφαιρας
 

Προφυλαξη από τη νόσο - Πρόγνωση

Η πρόγνωση του παιδικού άσθματος στην Ελλάδα είναι καλή, δεδομένου ότι 2 στα 3 παιδιά σταματούν να έχουν συμπτώματα μετά το 10ο-12ο χρόνο της ζωής (Κιουρής Πέτρος, Παιδίατρος)Τα νήπια με άσθμα, το οποίο εκλύεται μόνο μετά από ιογενείς λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος, έχουν αρκετές πιθανότητες να απαλλαγούν από τα συμπτώματα αυτά κατά τη σχολική ηλικία. Σε ορισμένα όμως από αυτά τα παιδιά το άσθμα επιμένει. Η πρόληψη αποβλέπει να θέσει το άσθμα "υπό έλεγχο". Αυτό ισχύει όταν επιτυγχάνεται:
 
✨ πρόληψη των χρόνιων συμπτωμάτων (π.χ. νυχτερινός βήχας ή βήχας μετά από άσκηση)
✨ πρόληψη ή ελαχιστοποίηση της ανάγκης επείγουσας αντιμετώπισης ή νοσηλείας οξέων επεισοδίων άσθματος
✨ διατήρηση της σωματικής δραστηριότητας (παιχνίδι, άσκηση, άθληση) χωρίς την εμφάνιση συμπτωμάτων
✨ διατήρηση της πνευμονικής λειτουργίας εντός των φυσιολογικών ορίων
 
 
 
Read 844 times

Related items

Bookmark and Share

Βρείτε Γιατρό

Translate this article:

Eggrafi giatroi Logo

THESSGIATRO BEST BUTTON 01

THESSGIATRO BEST BUTTON 03

THESSGIATRO BEST BUTTON 04

THESSGIATRO BEST BUTTON 06

Hlektroniki Syntagografisi 01

Leksiko Iatrikwn Orwn

Giatroi Xwris Synora Banner 01

Giatroi Xwris Synora Banner 02

xamogelo